سيد احمد على خسروى
118
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
از بسته شدن منى زن و مرد است كه منى مرد بمنزله فاعل و منى زن و خون حيض بمنزلهء مادّه است لذا قيام بدن و وجودش به دو چيز خواهد بود اوّل رطوبت و مواد سيّاله دوّم حرارت پس اگر رطوبت مذكوره وجود نداشت حرارت كه از كيفيّاتست و از شأن آن تعلق گرفتن بمادّه است به چيزى تعلّق نگرفته و منتفى است و اگر حرارت نشد رطوبتى كه خالى از حرارت غريزيّه شد بفساد و فناء خواهد كشيد پس خداوند تعالى وجود و خلقت هر دو را در رحم سبب ايجاد نطفه قرار داده است همچنانكه ديده شده در نباتات قوّه طبيعتى است افعال آنها كه عبارت از جذب و امساك و تبديل و نموّ و دفع باشد بدون اراده و شعور از آن طبيعت ظاهر خواهد شد در رحم ايضا قوّهايست كه بقوّه مصوّره نام نهاده شده تصرّف در همين مادّه نموده صورتى در او ظاهر مىسازد شبيه به صاحبان منى تا كمكم بزرگ شده قابل ولوغ روح و از عالم فيض روحى در او حلول كرده زنده خواهد شد و طفلى بوجود خواهد آمد . اطبّاء جديد مىگويند هريك از زن و مرد يك نوع مادّه احداث مىكنند براى آبستن شدن زن و آن مادّه كه نوع ذكور مهيّا مىكنند مادّه است كه از خون درون شرائين و از عصاره عصبيّه خلاصه گشته در اوعيه و مجارى خايهها ساخته شده است و با خوردهبين مشاهده شده كه اين مادّه عبارت است از يك توده حيوانات بسيار ريز كه در طرز يك نوع كرم مخلوق شدهاند و امّا مادّه كه نوع زنها مهيّا مىكنند در اجسام غشائيّه كه شبيه بكيسههاى كوچكى آفريده شدهاند كه مملوّ از يك مادّه مايعى هستند و به اين كيسهها بيض النّساء مىگويند و در اين بيض النّساء نوكى است كه در آن نوك سوراخى است كه از آن سوراخ كرمهاى داخل نطفهء مردان مىگذرند و داخل بيض النّساء مىشود و يك كرم از كرمهاى مردان بيشتر از آن سوراخ نمىگذرد و همان نطفه مىگردد و اگر دو كرم از آن سوراخها بگذرد دو نطفه ظاهر مىشوند